ἄρχων (Altgriechisch)Bearbeiten

Substantiv, mBearbeiten

Singular Plural

Nominativ ὁ ἄρχων οἱ ἄρχοντες

Genitiv τοῦ ἄρχοντος τῶν ἀρχόντων

Dativ τῷ ἄρχοντι τοῖς ἄρχουσι(ν)

Akkusativ τὸν ἄρχοντα τοὺς ἄρχοντας

Vokativ (ὦ) ἄρχων (ὦ) ἄρχοντες

Worttrennung:

ἄρ·χων, Plural: ἄρ·χον·τες

Umschrift:

archōn, Plural: archontes

Aussprache:

IPA: [ˈar.kʰɔːn], Plural: [ˈar.kʰon.tes]
Hörbeispiele: —, Plural:

Bedeutungen:

[1] Person, die Macht innehat: Herrscher, Gebieter, Fürst, Oberster, Anführer
[2] Athen: [1] als politisches Amt: Archon, Archont
[3] oberster Beamter in anderen Städten: Ephore in Sparta
[4] Verwaltung: Statthalter, Satrap

Herkunft:

Partizip Präsens Aktiv des Verbs ἄρχω (archō) → grc[1][2]

Beispiele:

[1] „Περιιόντος Μεγαβάτεω τὰς ἐπὶ τῶν νεῶν φυλακὰς ἐπὶ νεὸς Μυνδίης ἔτυχε οὐδεὶς φυλάσσων· ὁ δὲ δεινόν τι ποιησάμενος ἐκέλευσε τοὺς δορυφόρους ἐξευρόντας τὸν ἄρχοντα ταύτης τῆς νεός, τῷ οὔνομα ἦν Σκύλαξ, τοῦτον δῆσαι διὰ θαλαμίης διέλκοντας τῆς νεὸς κατὰ τοῦτο, ἔξω μὲν <τὴν> κεφαλὴν ποιεῦντας, ἔσω δὲ τὸ σῶμα.“[3]
[1] „ἄρχοντί τ᾽ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,
ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων προβλήματα.“[4]
[1] „πολυάνδρου δ’ Ἀσίας θούριος ἄρχων
ἐπὶ πᾶσαν χθόνα ποιμανόριον θεῖον ἐλαύνει
διχόθεν, πεζονόμοις ἔκ τε θαλάσσας ἐχυροῖσι πεποιθὼς
στυφελοῖς ἐφέταις, χρυσονόμου γενεᾶς ἰσόθεος φώς“[5]
[1] „ἄρχοντές εἰσιν, ὥσθ’ ὑπεικτέον.“[6]
[1] „περὶ δὲ κρίσεως, ὅτι ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου κέκριται.“[7]
[2] „χρόνου δὲ ἐγγιγνομένου οἱ Ἀθηναῖοι τρυχόμενοι τῇ προσεδρίᾳ ἀπῆλθον οἱ πολλοί, ἐπιτρέψαντες τοῖς ἐννέα ἄρχουσι τήν τε φυλακὴν καὶ τὸ πᾶν αὐτοκράτορσι διαθεῖναι ᾗ ἂν ἄριστα διαγιγνώσκωσιν· τότε δὲ τὰ πολλὰ τῶν πολιτικῶν οἱ ἐννέα ἄρχοντες ἔπρασσον.“[8]
[3] „Τότε δὲ πεμφθεὶς ὑπὸ τῶν στρατηγῶν ὁ Φιλιππίδης οὗτος, ὅτε πέρ οἱ ἔφη καὶ τὸν Πᾶνα φανῆναι, δευτεραῖος ἐκ τοῦ Ἀθηναίων ἄστεος ἦν ἐν Σπάρτῃ, ἀπικόμενος δὲ ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας ἔλεγε·“[9]
[4] „μετὰ δὲ ταῦτα τῆς θερείας ἐπιγενομένης οἱ κατασταθέντες ἄρχοντες Γνάιος Σερουίλιος καὶ Γάιος Σεμπρώνιος ἀνέπλευσαν παντὶ τῷ στόλῳ καὶ διάραντες εἰς τὴν Σικελίαν ἀφώρμησαν ἐντεῦθεν εἰς τὴν Λιβύην.“[10]

ÜbersetzungenBearbeiten

[1, 2] Wilhelm Pape, bearbeitet von Max Sengebusch: Handwörterbuch der griechischen Sprache. Griechisch-deutsches Handwörterbuch. Band 1: Α–Κ, Band 2: Λ–Ω. 3. Auflage, 6. Abdruck, Vieweg & Sohn, Braunschweig 1914. Stichwort „ἄρχων“.
[1–4] Henry George Liddell, Robert Scott, revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with assistance of Roderick McKenzie: A Greek-English Lexicon. Clarendon Press, Oxford 1940. Stichwort „ἄρχων“.
[1–4] Wilhelm Gemoll: Griechisch-deutsches Schul- und Handwörterbuch. Von W. Gemoll und K. Vretska. 10. Auflage. Oldenbourg, München 2006, ISBN 978-3-637-00234-0, Seite 136

Quellen:

  1. Wilhelm Pape, bearbeitet von Max Sengebusch: Handwörterbuch der griechischen Sprache. Griechisch-deutsches Handwörterbuch. Band 1: Α–Κ, Band 2: Λ–Ω. 3. Auflage, 6. Abdruck, Vieweg & Sohn, Braunschweig 1914. Stichwort „ἄρχων“.
  2. Henry George Liddell, Robert Scott, revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with assistance of Roderick McKenzie: A Greek-English Lexicon. Clarendon Press, Oxford 1940. Stichwort „ἄρχων“.
  3. Herodot, Historiae, 5,33
  4. Aeschylos, Septem contra Thebas, 674–676
  5. Aeschylos, Persae, 73–80
  6. Sophocles, Ajax, 668
  7. Evangelium secundum Ioannem, 16,11
  8. Thucydides, Historiae, 1,126
  9. Herodot, Historiae, 6,106
  10. Polybios, Historiae, 1,39,1